Office Syndrome (ออฟฟิศซินโดรม) คืออะไร? ปวดตรงไหน? รักษาอย่างไร?
ออฟฟิศซินโดรม (Office Syndrome) คือกลุ่มอาการปวดกล้ามเนื้อและโครงสร้างร่างกายที่เกิดจากการใช้งานซ้ำ ๆ และการอยู่ในท่าเดิมนานเกินไป เช่น นั่งหน้าคอมพิวเตอร์หลายชั่วโมง ก้มคอเล่นมือถือ หรือใช้เมาส์ทั้งวัน ปัจจุบันไม่ได้เกิดเฉพาะคนทำงานออฟฟิศ แต่เกิดได้กับนักเรียน นักศึกษา และคนที่ทำงานจากบ้านด้วย
ในบทความนี้
เมื่อกล้ามเนื้อทำงานค้างอยู่ในท่าเดิม จะเกิดการตึงตัว เลือดไหลเวียนลดลง เกิดจุดกดเจ็บ (Trigger point) และนำไปสู่อาการปวดเรื้อรังได้
ออฟฟิศซินโดรม อาการเป็นอย่างไร ปวดตรงไหนได้บ้าง?
- ปวดเมื่อยหรือตึง คอ บ่า ไหล่
- ปวดสะบัก หลังส่วนบน และปวดหลังล่าง
- ปวดศีรษะแบบตึง ๆ หรือปวดท้ายทอย
- ชาหรือปวดร้าวลงแขน ชามือ
- ปวดข้อมือจากการใช้เมาส์และคีย์บอร์ด
- ตาล้า ตาพร่า จากการจ้องจอนาน
หากปล่อยไว้นาน อาการอาจพัฒนาเป็นเอ็นอักเสบ หมอนรองกระดูกกดทับเส้นประสาท หรือกล้ามเนื้ออ่อนแรงเรื้อรังได้
สาเหตุของออฟฟิศซินโดรม
- นั่งทำงานท่าเดิมนานเกินไป เช่น หลังค่อม ไหล่ห่อ ก้มคอดูจอหลายชั่วโมง (อ่านเพิ่ม: นั่งนาน ๆ เสี่ยงออฟฟิศซินโดรมแค่ไหน)
- โต๊ะและเก้าอี้ไม่เหมาะกับสรีระ ทำให้ต้องก้มหรือเอื้อมอยู่ตลอด
- ใช้แขนข้างเดียวนาน ๆ เช่น ใช้เมาส์หรือถือโทรศัพท์มือเดียวทั้งวัน
- ขาดการออกกำลังกาย กล้ามเนื้ออ่อนแรง การไหลเวียนเลือดไม่ดี
- พักผ่อนน้อยและความเครียดสะสม ทำให้กล้ามเนื้อหดเกร็งมากขึ้น
อาการแบบไหนควรพบแพทย์ก่อน
ออฟฟิศซินโดรมส่วนใหญ่เป็นปัญหาของกล้ามเนื้อและข้อต่อ แต่หากมีอาการต่อไปนี้ ควรพบแพทย์เพื่อตรวจเพิ่มเติมก่อนเริ่มกายภาพบำบัด
- แขนหรือขาอ่อนแรงลง หยิบจับของหลุดมือบ่อย
- ชาเพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ หรือชาทั้งสองข้าง
- ปวดมากตอนกลางคืนจนนอนไม่ได้ ร่วมกับมีไข้หรือน้ำหนักลดโดยไม่ทราบสาเหตุ
- ปวดหลังร่วมกับกลั้นปัสสาวะหรืออุจจาระไม่ได้
- ปวดศีรษะรุนแรงแบบไม่เคยเป็นมาก่อน
รักษาออฟฟิศซินโดรมด้วยกายภาพบำบัดอย่างไร?
นักกายภาพบำบัดจะตรวจประเมินท่าทาง ข้อต่อ กล้ามเนื้อ และเส้นประสาท เพื่อหาต้นเหตุของอาการ แล้ววางแผนการรักษาเฉพาะบุคคล ซึ่งมักผสมผสาน 3 ส่วน คือ การรักษาด้วยมือ (Manual Therapy) เครื่องมือทางกายภาพบำบัด และการออกกำลังกายเพื่อการรักษา
1. Manual Therapy (การรักษาด้วยมือ)
- การคลายกล้ามเนื้อและพังผืดเฉพาะจุด (Myofascial release)
- การขยับข้อต่อ (Joint mobilization)
- การกดจุดกดเจ็บ (Trigger point release)
- การยืดกล้ามเนื้อเชิงรักษา
เหมาะกับผู้ที่มีกล้ามเนื้อตึงเฉพาะจุด ข้อยึดติด หรือปวดจากท่าทางผิดปกติ (ดูเพิ่ม: Manual Therapy)
2. เครื่องมือทางกายภาพบำบัด
| เครื่องมือ | หลักการ | เหมาะกับ |
|---|---|---|
| Ultrasound Therapy | คลื่นเสียงความถี่สูงลงสู่เนื้อเยื่อลึก | กล้ามเนื้อหรือเอ็นอักเสบ ปวดลึก |
| Radial Shockwave | คลื่นกระแทกกระตุ้นการซ่อมแซมเนื้อเยื่อ คลายพังผืด | ปวดเรื้อรัง พังผืดสะสม |
| High Power Laser | เลเซอร์กำลังสูงช่วยลดปวดและลดบวม | อักเสบทั้งระยะเฉียบพลันและเรื้อรัง |
| PMS (Peripheral Magnetic Stimulation) | คลื่นแม่เหล็กกระตุ้นกล้ามเนื้อและเส้นประสาท | ปวดร่วมกับชาหรือกล้ามเนื้ออ่อนแรง |
3. ออกกำลังกายและปรับท่าทางการทำงาน
นักกายภาพบำบัดจะสอนท่ายืดและท่าเสริมความแข็งแรงของกล้ามเนื้อแกนกลาง คอ และสะบัก รวมถึงแนะนำการจัดโต๊ะทำงาน เพื่อลดโอกาสที่อาการจะกลับมาซ้ำ (อ่านเพิ่ม: ท่าออกกำลังกายสำหรับออฟฟิศซินโดรม)
Manual Therapy หรือเครื่องมือ แบบไหนดีกว่ากัน?
| หัวข้อ | Manual Therapy | เครื่องมือทางกายภาพบำบัด |
|---|---|---|
| วิธีรักษา | ใช้มือรักษาโดยตรง | ใช้เทคโนโลยีช่วยรักษา |
| จุดเด่น | คลายกล้ามเนื้อ ขยับข้อต่อ ปรับสมดุลท่าทาง | ลดอักเสบ กระตุ้นการฟื้นฟูเนื้อเยื่อ |
| เหมาะกับ | ข้อยึด กล้ามเนื้อตึง | อักเสบ ปวดเรื้อรัง |
ในทางปฏิบัติมักใช้ ผสมผสานกัน เช่น ใช้เลเซอร์ลดอักเสบก่อน ตามด้วย Manual Therapy เพื่อคลายกล้ามเนื้อและขยับข้อต่อ แล้วปิดท้ายด้วยท่าออกกำลังกายเฉพาะบุคคล การเลือกวิธีที่เหมาะสมขึ้นกับผลการตรวจประเมินของแต่ละคน
วิธีป้องกันออฟฟิศซินโดรมด้วยตัวเอง
- ลุกเปลี่ยนอิริยาบถทุก 30–60 นาที ยืดเหยียดหรือเดินสั้น ๆ
- จัดโต๊ะทำงานตามหลัก Ergonomics หน้าจออยู่ระดับสายตา เท้าวางราบกับพื้น เก้าอี้รองรับหลัง (อ่านเพิ่ม: ท่านั่งทำงานที่ถูกต้อง)
- ยืดคอ บ่า ไหล่ เป็นประจำ และออกกำลังกายเสริมกล้ามเนื้อแกนกลาง
- พักสายตา และนอนหลับให้เพียงพอ
- หากปวดนานเกิน 1–2 สัปดาห์ หรือปวดซ้ำบ่อย ควรเข้ารับการตรวจประเมิน
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับออฟฟิศซินโดรม
ออฟฟิศซินโดรมรักษาหายไหม?
อาการมักดีขึ้นได้เมื่อแก้ที่ต้นเหตุ ทั้งการทำกายภาพบำบัดและการปรับพฤติกรรมการทำงาน ระยะเวลาขึ้นอยู่กับความรุนแรงและระยะเวลาที่เป็นมา หากกลับไปใช้ท่าทางเดิม อาการอาจกลับมาได้ จึงควรทำท่าบริหารต่อเนื่อง
ต้องทำกายภาพบำบัดกี่ครั้ง?
แตกต่างกันในแต่ละคน นักกายภาพบำบัดจะแจ้งแผนหลังตรวจประเมินครั้งแรก (อ่านเพิ่ม: ทำไมกายภาพบำบัดต้องทำหลายครั้ง)
นวดเองหรือนวดร้านทั่วไปช่วยได้ไหม?
การนวดช่วยคลายกล้ามเนื้อได้ชั่วคราว แต่หากไม่แก้ท่าทางและความไม่สมดุลของกล้ามเนื้อ อาการมักกลับมาซ้ำ หากนวดแล้วปวดมากขึ้นหรือมีอาการชา ควรหยุดและเข้ารับการตรวจประเมิน
ค่ากายภาพบำบัดออฟฟิศซินโดรมเท่าไหร่?
ขึ้นอยู่กับวิธีการรักษาที่ใช้ ดูรายละเอียดได้ที่หน้า ค่าบริการกายภาพบำบัด
เบิกประกันสุขภาพได้ไหม?
คลินิกออกใบเสร็จและเอกสารประกอบการเบิกประกันสุขภาพได้ เงื่อนไขขึ้นกับกรมธรรม์ของแต่ละบริษัท แนะนำให้สอบถามบริษัทประกันก่อนเข้ารับบริการ
ปรึกษานักกายภาพบำบัดที่ Body & Mind พญาไท
หากมีอาการปวดคอ บ่า ไหล่ หรือหลังจากการทำงาน สามารถนัดตรวจประเมินกับนักกายภาพบำบัดที่ Body & Mind คลินิกกายภาพบำบัด ชั้น 8 อาคาร The Unicorn ติด BTS พญาไท เปิดทุกวัน ติดต่อนัดหมาย หรือโทร 02-121-7800
